VietnamCraft — Bản đồ tri thức nghề

Hành trình khởi nguồn

Năm 2017, anh Trần Hữu Khoa tham gia dự án Nhà Chống Lũ với vai trò kiến trúc sư concept, phát triển các mô hình nhà ở giúp cộng đồng Khmer tại Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Trong quá trình đi thực địa và làm việc cùng người dân Khmer, anh Khoa nhận thấy hai vấn đề đáng suy ngẫm: ngày càng nhiều người trẻ rời nông thôn để tìm kiếm việc làm tại các đô thị và khu công nghiệp; trong khi những người ở lại, dù sở hữu kỹ năng thủ công và óc thẩm mỹ tốt, vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tạo ra thu nhập ổn định.

Điều đó đặt ra một câu hỏi: Làm thế nào để những kỹ năng, tri thức và nguồn lực sẵn có tại địa phương có thể trở thành nền tảng cho sinh kế bền vững, để người dân có thêm cơ hội phát triển ngay trên chính quê hương mình?

Đi để hiểu những giá trị đang hiện hữu

Năm 2020, anh Khoa bắt đầu hành trình đi dọc Việt Nam, tìm đến sinh sống và làm việc tại những vùng đất còn lưu giữ các nghề thủ công truyền thống, từ vùng rừng núi Đắk Lắk của người M'nông R'lăm đến vùng núi Sa Pa của người H'mông Đen.

Thông qua quá trình cùng sống, cùng làm với cộng đồng địa phương, anh có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về kỹ thuật chế tác, nguồn nguyên liệu, tri thức bản địa và những giá trị văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Đồng thời, anh cũng nhận ra những rào cản mà các làng nghề đang đối mặt: khả năng tiếp cận nguyên liệu, công cụ, nguồn lực hỗ trợ và đầu ra thị trường còn hạn chế. Những thông tin về kỹ thuật, vật liệu, nghệ nhân và năng lực sản xuất thường nằm rải rác, chưa được hệ thống hóa để những người bên ngoài có thể dễ dàng tìm hiểu và hợp tác.

Trong khi đó, trên thị trường vẫn tồn tại nhu cầu doanh nghiệp cần tìm kiếm những nhà cung cấp sản phẩm thủ công phù hợp; nhà thiết kế cần tiếp cận vật liệu, kỹ thuật và nghệ nhân thủ công truyền thống; các trường học mong muốn tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm gắn với văn hóa địa phương. Những nhu cầu này chưa có nhiều cầu nối thuận tiện với các cộng đồng làng nghề.

Kết nối di sản với đời sống đương đại

Từ những quan sát thực tế, anh Khoa cùng nghệ nhân ở các làng nghề bắt đầu thử nghiệm những phương thức phát triển sản phẩm thủ công bằng cách kết hợp nhiều vật liệu, kỹ thuật và năng lực sản xuất giữa các làng nghề lân cận.

Các sản phẩm được định hướng theo nhu cầu thực tế của thị trường, đặc biệt là quà tặng doanh nghiệp và quà lưu niệm tại các điểm đến du lịch. Mục tiêu không chỉ là tạo ra những sản phẩm mới, mà còn mở rộng cơ hội để nghệ nhân và cộng đồng làng nghề tham gia vào các chuỗi giá trị kinh tế đương đại.

Bên cạnh đó, anh Khoa cùng người dân M'nông R'lăm tại làng nghề gốm thủ công Yang Tao tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm nghề thủ công truyền thống dành cho học sinh phổ thông. Thông qua việc trực tiếp tìm hiểu và thực hành, các bạn trẻ có cơ hội khám phá những giá trị văn hóa tại quê hương, hiểu hơn về tri thức của các thế hệ đi trước và hình thành sự gắn kết với bản sắc địa phương.

Những thử nghiệm này cho thấy làng nghề không chỉ là nơi lưu giữ các kỹ thuật thủ công truyền thống, mà còn có tiềm năng trở thành nguồn lực cho sáng tạo, giáo dục và phát triển kinh tế địa phương.

Sự ra đời của Vietnam Craft

Từ quá trình làm việc với nhiều cộng đồng làng nghề, anh Khoa nhận thấy một nhu cầu quan trọng: cần có một hệ thống thông tin đủ chi tiết và dễ tiếp cận để những giá trị, kỹ năng và năng lực của từng làng nghề có thể được nhận diện, tìm kiếm và kết nối với những người có nhu cầu hợp tác.

Với sự đồng hành về công nghệ lập trình của anh Dụng Anh Văn, người con của làng nghề gốm Chăm Bình Đức, Vietnam Craft chính thức ra đời vào tháng 09/2026.

Vietnam Craft hướng đến việc xây dựng bản đồ số các làng nghề thủ công Việt Nam, hệ thống hóa những thông tin về lịch sử, văn hóa, nghệ nhân, vật liệu, kỹ thuật chế tác và sản phẩm đặc trưng của từng địa phương.

Thông qua nền tảng này, Vietnam Craft mong muốn tạo ra một cầu nối thuận tiện hơn giữa:

Doanh nghiệp:: Tìm kiếm và tiếp cận các làng nghề, nghệ nhân và nhà cung cấp sản phẩm thủ công cho nhu cầu quà tặng, sản xuất và hợp tác thương mại.
Nhà thiết kế:: Khám phá vật liệu, kỹ thuật chế tác, tri thức bản địa và năng lực của các nghệ nhân để phát triển những ý tưởng, sản phẩm sáng tạo mới.
Trường học và tổ chức giáo dục:: Tìm kiếm địa điểm, cộng đồng thực hành và chương trình trải nghiệm nghề thủ công truyền thống, đưa văn hóa địa phương đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Vietnam Craft tin rằng mỗi làng nghề đều sở hữu những giá trị riêng có thể tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại. Khi những giá trị ấy được nhận diện, chia sẻ và kết nối đúng cách, chúng sẽ mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác, sáng tạo và sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Vietnam Craft – Kết nối giá trị làng nghề, mở rộng cơ hội sáng tạo và phát triển bền vững.

Nhà sáng lập

Đồng hành

Nguyên tắc cộng đồng và quyền riêng tư

Bắt đầu từ người giữ nghề

Người đang làm nghề, từng làm nghề, hoặc còn giữ ký ức, công cụ và kỹ thuật đều có thể góp lời kể. Không cần danh hiệu để tri thức được lắng nghe.

Ghi nhận cùng nguồn

Mỗi lời kể, kỹ thuật và tư liệu cần ghi rõ nguồn, thời điểm, bối cảnh và phạm vi. Điều chưa biết được để mở; nội dung cá nhân chỉ công khai khi có sự cho phép phù hợp.

Kết nối để nghề tiếp tục sống

Dự án hướng tới tìm kiếm, ghi nhận, lưu trữ và lan tỏa tri thức, tạo cơ sở cho khôi phục và phát triển nghề. Các gợi ý kết nối hiện là hướng đề xuất, chưa phải hợp tác đã xác nhận.

Bản đồ đang ở bước đầu

Danh sách đang được khôi phục từ dữ liệu đã thu thập. Vị trí là ước lượng, chưa đối chiếu tại cộng đồng.

Hồ sơ hiện chưa ghi nhận người giữ nghề hoặc tư liệu thực địa. Bạn có thể bổ sung điều mình biết qua mục đóng góp trong từng hồ sơ; nội dung hiện được lưu nháp trên thiết bị, chưa xuất bản dùng chung.

Đang tải bản đồ…

VỀ VIETNAM CRAFT